Movement
is een praktijk die mensen wil inspireren
in hun ontwikkelingsproces. Begrippen
daarbij zijn groei, creativiteit, individuele
en professionele verantwoordelijkheid
en transformatie.
 Wat is Burnout en Hoe Herkennen we het?
Burnout is een uitputtingsreactie van lichaam en geest op een lange periode van stress.
De term Burnout werd geïntroduceerd de psychoanalyticus Freudenberger. Burnout is een gefaseerd proces (Heyman, "Overspannen, een praktische handleiding ter herkenning en voorkoming van burnout", 1990). Dit proces kenmerkt zich door geleidelijke verloren gaan van de mentaliteit en inzet die voor een kwalitatief verantwoorde uitoefening van een beroep noodzakelijk is. De werknemer is steeds minder in staat om te voldoen aan de eisen van de organisatie en aan de eisen van zich zelf. Bij overspannenheid is er sprake van normaal functioneren voorafgaand aan een herkenbare stressor waardoor men gedurende een relatief korte periode slechter persoonlijk en professioneel functioneert.
|
Burnout echter beperkt zich tot werkgerelateerde klachten die het gevolg zijn van een lange periode van overbelasting en overspannenheid. De kenmerken zijn; emotionele uitputting, ongewone vermoeidheid, een verminderde betrokkenheid en/of afstandelijke houding naar het werk en het gevoel niet meer competent te zijn. Het kenmerkende verschil tussen burnout en stress is dat als de oorzaak weggenomen wordt men zich bij stress weer snel kan herstellen en weer in balans komt, terwijl bij burnout de verschijnselen blijven en men dus niet makkelijk de balans terug kan vinden. Dit neemt niet weg dat bijna iedereen van een burnout goed kan herstellen.
|
|
Personen die vatbaar voor burnout zijn, zijn veelal idealistisch hardwerkende, vaak tussen 20 en 40 jaar met een hoog verwachtingspatroon van hun baan. Burnout komt het meest voor bij mensen die een dienstverlenend contactueel beroep hebben: leraren, verpleegkundigen, artsen en andere hulpverleners, leidinggevenden, medewerkers van de klantendienst et cetera. |
Kenmerken
We hebbende belangrijkste signalen van burnout op een rij gezet (mede op basis van artikel S. de Vries). Bewustwording en acceptatie van het probleem burnout zijn essentieel om het probleem te beantwoorden. Wanneer we in staat zijn om onze bewustwording van onze stressoren, het stressproces en de gevolgen van onze reactie te verbeteren kunnen we onze ervaring van de stresssituatie veranderen. Wanneer we de ervaring veranderen kunnen we ook de gevolgen van stress op ons zelf veranderen. Bekende signalen van burnout zijn:
 |
|
Lichamelijk
Niet meer herstellen van moeheid, verergerde psychosomatische klachten, slaapstoornissen, verhoogd nicotine, cafeïne en alcohol gebruik. |
| |
|
|
| |
|
Gevoelens
Zich "leeg" voelen, als verdoofd leven, depressiviteit, angst en paniekaanvallen, vlug van streek, plotselinge, hevige geëmotioneerd zijn, verlies van zelfvertrouwen, gevoel alles niet meer aan te kunnen. |
| |
|
|
| |
|
Gedachten
Concentratiemoeilijkheden, chaotische, malende gedachten, fixatie op bepaalde gedachten, besluiteloosheid, met de gedachten elders zijn, vergeetachtigheid. |
| |
|
|
| |
|
Gedrag
Functioneren op de automatische piloot, veel klagen, apathie, zich isoleren, meer fouten en ongelukken maken, ongeduldig, vlug geïrriteerd, niet kunnen ontspannen. |
| |
|
|
| |
|
Interpersoonlijk gedrag
Niet meer "aanwezig zijn " in relaties, verminderde behoefte aan intimiteit en seks, onredelijk, conflictueus gedrag, verlies aan interesse in omgang met vrienden, intolerantie, anderen als last ervaren, geen hulp vragen en accepteren. |
| |
|
|
| |
|
Werkprestaties
Afname professionaliteit, verminderde kwantiteit, vermijden van taken, meer fouten maken, perfectionisme, geobsedeerd door details, vermijden van verantwoordelijkheden, afname van professionele en ethische normen. |
| |
|
|
| |
|
Werkhouding
Verlies van motivatie, klagen, verlies van interesse afgewisseld met verhoogde strijdlust, gedemoraliseerd, negatieve, kritische houding, onmacht, gevoel te falen, apathie, gebrek aan zelfvertrouwen, vaker verzuimen, denken aan nieuwe carrière of baan. |
| |
|
|
| |
|
Werkrelaties
M.b.t. cliënten. Verlies van empathie en van compassie, onachtzaam met professionele grenzen, emotionele afstand, ongeduld, isolement, slechte communicatie, conflicten, vermijden van het vragen om persoonlijke en professionele hulp. |
Wanneer we meerdere van bovenstaande kenmerken herkennen is goed om je eigen situatie eens goed onder de loep te nemen. Wees alert opdat burnout niet ook onopgemerkt in jou leven toeslaat. Het is duidelijke bovenstaande signalen het probleem per definitie verergeren, nieuwe stressoren creëren en we makkelijk en onbewust in een vicieuze cirkel kunnen belanden die lastig te doorbreken is. Bewustwording is een belangrijke sleutel in het herstelproces van burnout en daarom is het goed te kijken naar de mogelijke oorzaken van burnout.
volgende
pagina
|
